PC Engine CD (NEC / Hudson Soft) – lista najlepszych gier retro z ery 16-bitowej ewolucji

PC Engine CD, ikoniczna konsola z lat 80. i 90., to prawdziwy klejnot dla miłośników retro gamingu. Wydana w 1988 roku przez NEC we współpracy z Hudson Soft, rozszerzała możliwości bazowego PC Engine (znanego w USA jako TurboGrafx-16) o napęd CD-ROM, co otworzyło drzwi do ambitnych tytułów z pełną ścieżką dźwiękową, cutscenami i historią przekraczającą limity kartridży. Jeśli szukasz inspiracji do kolekcji lub po prostu nostalgicznego powrotu do korzeni japońskiego gamingu, ten artykuł zabierze cię w podróż przez absolutne perełki tej platformy. Od epickich RPG po dynamiczne shoot’em upy – odkryj, dlaczego PC Engine CD nadal fascynuje entuzjastów i emulujących graczy na całym świecie.

PCENGINE CD (NEC / Hudson Soft) – lista najlepszych gier retro

Zestawienie gier na konsolę PC Engine CD to fascynujący przegląd biblioteki jednego z najbardziej innowacyjnych systemów swoich czasów, który jako pierwszy w pełni wykorzystał potencjał nośnika CD-ROM. Poniższa lista grupuje najciekawsze tytuły według gatunków – od rewolucyjnych strzelanek i epickich gier RPG z pełnym dubbingiem, po unikalne przygodówki i gry logiczne.

Akcja i Przygodowe Gry Platformowe

Addams Family, The to klasyczna platformówka, w której gracz wciela się w Gomeza próbującego uratować swoją rodzinę z rąk złego prawnika. Gra oferuje duży, nieliniowy świat do eksploracji pełen ukrytych przejść i sekretów.

Akumajou Dracula X – Chi No Rondo uznawana jest za jedną z najlepszych odsłon serii Castlevania. Wcielamy się w Richtera Belmonta, który z pomocą legendarnego bicza przedziera się przez hordy potworów, aby pokonać hrabiego Drakulę i uratować porwane kobiety.

Bonk III – Bonk’s Big Adventure kontynuuje przygody jaskiniowca o twardej głowie, który potrafi zmieniać swój rozmiar dzięki specjalnym cukierkom. Gra oferuje kolorową grafikę i możliwość zabawy w trybie kooperacji dla dwóch graczy.

Chiki Chiki Boys to konwersja hitu z automatów, łącząca elementy platformowe z prostym RPG. Dwóch braci wyrusza w podróż, aby odzyskać smocze oczy i uratować swoje królestwo przed zagładą.

Dynastic Hero, The to przebrandowana wersja gry Wonder Boy in Monster World, dostosowana do klimatu PC Engine. Gracz eksploruje świat, zbiera ekwipunek i walczy z bossami w tej uroczej przygodzie łączącej akcję z elementami RPG.

Faussete Amour to unikalna platformówka, w której bohaterka posługuje się mechanicznym hakiem do wspinaczki i walki. Gra wyróżnia się mroczniejszą atmosferą oraz wysokiej jakości animacjami przerywnikowymi.

Jim Power in Mutant Planet rzuca gracza w wir wymagającej akcji na obcej planecie wypełnionej mutantami. Tytuł znany jest z wysokiego poziomu trudności oraz technicznie zaawansowanych efektów graficznych.

Monster Lair (znane też jako Wonder Boy III) miesza elementy platformowe ze strzelanką typu shoot ’em up. Gracz stale porusza się w prawo, eliminując przeciwników i zbierając owoce, aby utrzymać pasek energii.

Prince of Persia to wierna adaptacja klasyka, która na PC Engine CD zyskała nową ścieżkę dźwiękową i poprawioną oprawę. Gracz musi uciec z lochu i uratować księżniczkę w limitowanym czasie, unikając pułapek i walcząc na miecze.

Rainbow Islands – The Story of Bubble Bobble 2 to radosna gra, w której główną bronią bohatera są tęcze. Służą one zarówno jako platformy do wspinaczki, jak i narzędzie do eliminacji przeciwników na pionowych etapach.

Shadow of the Beast to port słynnej gry z Amigi, opowiadający o istocie szukającej zemsty na złym czarnoksiężniku. Gra imponuje surrealistycznym stylem wizualnym oraz klimatyczną, mroczną muzyką.

Strider Hiryuu pozwala wcielić się w futurystycznego ninja dysponującego plazmowym mieczem i niesamowitą zwinnością. Gracz musi powstrzymać dyktatora w widowiskowej podróży przez futurystyczną Rosję i inne egzotyczne lokacje.

Valis II kontynuuje losy Yuko, która z pomocą magicznego miecza musi bronić świata ludzi i królestwa snów. Gra kładzie duży nacisk na fabułę prezentowaną poprzez liczne animowane scenki.

Valis III wprowadza możliwość przełączania się między trzema różnymi bohaterkami, z których każda posiada unikalne zdolności bojowe. Rozgrywka jest bardziej dynamiczna i dopracowana względem poprzedniczek.

Valis IV to ostatnia część sagi na tę platformę, wprowadzająca nowych bohaterów i jeszcze bardziej epicką skalę konfliktu. System walki i projekt poziomów stoją tutaj na najwyższym poziomie w historii serii.

Wonder Boy III – Monster Lair (Rev 4) to alternatywna wersja hybrydy platformówki i strzelanki, oferująca dopracowany kod i charakterystyczną dla serii radosną oprawę. Gracz musi wykazać się zręcznością w unikaniu przeszkód i precyzją w strzelaniu.

Strzelanki (Shoot ’em up)

Avenger to pionowa strzelanka, w której pilotujemy zaawansowany helikopter bojowy. Gra oferuje dynamiczną akcję i system ulepszeń uzbrojenia niezbędny do przetrwania w starciach z potężnymi bossami.

Chou Jikuu Yousai Macross 2036 przenosi gracza w świat słynnego anime, gdzie zasiadamy za sterami transformującego się myśliwca Walkiria. Gra łączy intensywną walkę w kosmosie z bogatą narracją i świetną oprawą audio.

Down Load 2 to cyberpunkowa strzelanka horyzontalna o bardzo szybkim tempie rozgrywki. Pilotujemy futurystyczny pojazd wewnątrz sieci komputerowych i futurystycznych miast, stawiając czoła mechanicznym strażnikom.

Fantastic Night Dreams – Cotton prezentuje przygody młodej czarownicy na miotle, która kocha słodycze. Choć oprawa jest urocza i kolorowa, gra stanowi spore wyzwanie dla fanów gatunku „cute ’em up”.

Final Zone II łączy klasyczne strzelanie z rzutu izometrycznego z dynamicznymi przerywnikami filmowymi. Gracz kontroluje mecha, przebijając się przez linie wroga w misjach o zróżnicowanych celach.

Forgotten Worlds to port hitu od Capcomu, w którym dwaj żołnierze unoszą się w powietrzu dzięki napędom rakietowym. Gra wyróżnia się możliwością obracania kierunku strzału w pełnym zakresie 360 stopni.

Gate of Thunder uchodzi za jedną z najlepszych strzelanek na system, oferując niesamowitą ścieżkę dźwiękową w klimacie heavy metalu. Akcja jest niezwykle płynna, a system trzech rodzajów broni pozwala na dużą elastyczność w walce.

Ginga Fukei Densetsu Sapphire to technologiczny majstersztyk, wyciskający z konsoli ostatnie soki dzięki zastosowaniu efektów przypominających grafikę 3D. To rzadka i ceniona strzelanka o wysokim stopniu dopracowania.

Gradius II – Gofer no Yabou to wzorcowa kontynuacja legendarnej serii od Konami, oferująca ikoniczny system ulepszeń „Power Meter”. Gracz przemierza surrealistyczne poziomy, walcząc z armią bacterian.

Hellfire S – The Another Story to horyzontalna strzelanka wyróżniająca się systemem zmiany kierunku strzału. Wersja CD oferuje znacznie lepszą muzykę oraz dodatkowe sceny fabularne nieobecne w oryginale.

ImageFight II – Operation Deepstriker to wymagająca, pionowa strzelanka od Irem, kładąca nacisk na precyzyjne manewrowanie i dobór odpowiednich kapsuł wspomagających ogień.

L-Dis to kolejna pozycja z nurtu „cute ’em up”, w której walczymy z dziwacznymi i zabawnymi przeciwnikami. Gra jest pełna humoru i jaskrawych kolorów, stanowiąc lżejszą alternatywę dla mrocznych strzelanek kosmicznych.

Lords of Thunder jest duchowym następcą Gate of Thunder, przenoszącym akcję w realia fantasy. Pilotujemy rycerza w magicznej zbroi, a wszystko to przy akompaniamencie jeszcze mocniejszych, rockowych brzmień.

NEXZR to elegancka i czysta w formie strzelanka, która stawia na precyzję i czysty skill gracza. Minimalistyczny interfejs pozwala w pełni skupić się na omijaniu setek pocisków i niszczeniu ogromnych statków-matek.

Psychic Storm pozwala graczom wybierać między różnymi pilotami, z których każdy posiada zdolność transformacji swojego statku w potężną, organiczną bestię. Gra oferuje świetny tryb współpracy.

R-Type Complete CD to kompletna edycja jednej z najważniejszych strzelanek w historii. Zawiera oba etapy pierwszej części gry, wzbogacone o ścieżkę dźwiękową CD oraz sceny przerywnikowe.

Seirei Senshi Spriggan to dzieło mistrzów z Compile, oferujące złożony system łączenia kryształów w celu uzyskania różnych rodzajów broni. Gra charakteryzuje się ogromną liczbą obiektów na ekranie bez spowolnień.

Spriggan Mark 2 – Re Terraform Project zmienia styl serii z fantasy na science-fiction z mechami w roli głównej. Rozgrywka kładzie większy nacisk na fabułę i kinowe doświadczenie walki w kosmosie.

Star Parodier to prześmieszna parodia serii Star Soldier, w której możemy sterować m.in. gigantycznym padem do PC Engine lub samym Bonkiem. To jedna z najbardziej sympatycznych gier na tę konsolę.

Super Air Zonk – Rockabilly-Paradise to zwariowana strzelanka, w której punkowy potomek Bonka lata w kosmosie. Gra jest przepełniona humorem, dziwnymi postaciami i świetną muzyką rockową.

Super Darius to domowa wersja słynnego automatu z trzema ekranami, znana z przeciwników przypominających mechaniczne ryby i skorupiaki. Gra oferuje nieliniową ścieżkę przechodzenia kolejnych poziomów.

Super Darius II kontynuuje tradycję walki z morska fauną w kosmosie, wprowadzając jeszcze większych bossów i bardziej złożone układy poziomów.

Super Raiden to klasyka pionowych strzelanek, w której bronimy Ziemi przed inwazją obcych. Gra słynie z satysfakcjonującego systemu broni (czerwony laser i niebieskie pociski) oraz wysokiego poziomu trudności.

SydMead’s TerraForming wyróżnia się unikalną oprawą wizualną zaprojektowaną przez słynnego futurystę Syda Meada. To horyzontalny shooter o gęstym klimacie science-fiction.

Sylphia łączy mechanikę pionowej strzelanki z mitologią i klimatem fantasy. Gracz kontroluje skrzydlatą postać, która ewoluuje i rośnie w siłę wraz ze zbieranymi bonusami.

Zero Wing to strzelanka horyzontalna znana w popkulturze z mema „All your base are belong to us”. Poza zabawnym tłumaczeniem, to solidny tytuł z unikalnym systemem chwytania wrogich statków jako tarczy.

Gry fabularne (RPG)

Cosmic Fantasy 2 to klasyczny przedstawiciel japońskich RPG, który jako jeden z pierwszych wykorzystał format CD do prezentacji długich animacji i dubbingu. Gra opowiada historię młodych bohaterów walczących w kosmicznym konflikcie.

Dragon Slayer – The Legend of Heroes to początek słynnej sagi, oferujący tradycyjny turowy system walki i epicką opowieść o księciu próbującym odzyskać swoje królestwo.

Dungeon Master – Theron’s Quest przenosi gracza do mrocznych lochów obserwowanych z perspektywy pierwszej osoby. To port legendarnego RPG typu dungeon crawler, dostosowany do sterowania padem.

Exile łączy eksplorację w widoku z góry z sekcjami zręcznościowymi typu side-scroll. Fabuła gry jest odważna i porusza tematy religijne oraz historyczne, co było rzadkością w tamtych czasach.

Exile – Wicked Phenomenon to kontynuacja przygód Sadlera, oferująca poprawioną grafikę i jeszcze bardziej mroczną atmosferę. Gra kontynuuje unikalny miks gatunkowy swojej poprzedniczki.

Madou Monogatari I – Honoo no Sotsuenji to uroczy dungeon crawler, w którym młoda czarodziejka Arle musi przejść test w magicznej wieży. Gra zamiast statystyk liczbowych używa opisów słownych i wyrazu twarzy bohaterki.

Might and Magic to konsolowa adaptacja zachodniego hitu RPG, pozwalająca stworzyć własną drużynę śmiałków i eksplorować ogromny, otwarty świat pełen niebezpieczeństw.

Might and Magic III – Isles of Terra oferuje znacznie lepszą oprawę graficzną i interfejs w porównaniu do poprzedniczki. Gracz przemierza egzotyczne wyspy, rozwiązując zagadki i walcząc w systemie turowym.

Record of Lodoss War bazuje na popularnej serii anime i powieści fantasy. Gra oferuje klasyczną rozgrywkę RPG z widokiem z góry i wiernie odwzorowuje świat oraz postacie znane z pierwowzoru.

Record of Lodoss War II kontynuuje epicką sagę na wyspie Lodoss, oferując większy świat i bardziej dopracowany system walki, stanowiąc gratkę dla fanów japońskiej animacji.

Sorcerian to unikalne dzieło studia Falcom, łączące grę akcji z bardzo rozbudowanym systemem tworzenia postaci i zarządzania ich starzeniem się oraz nauką profesji.

Startling Odyssey II to tradycyjny JRPG z piękną grafiką i dużą ilością przerywników filmowych. Gra skupia się na silnej narracji i klasycznym modelu turowych potyczek.

Xak III – The Eternal Recurrence wieńczy trylogię przygód Latoka Karta. To dynamiczne Action RPG z widokiem z góry, charakteryzujące się szybką walką i doskonałą oprawą muzyczną.

Ys Book I & II to absolutny klasyk i jeden z najważniejszych powodów zakupu konsoli PC Engine CD. Gra oferuje niesamowitą muzykę, innowacyjny system walki „bump” oraz wzruszającą historię Adola Christina.

Ys III – Wanderers from Ys zmienia perspektywę na side-scrollową, przypominając bardziej grę platformową z elementami RPG. Mimo zmiany mechaniki, zachowuje ducha serii i fantastyczną ścieżkę dźwiękową.

Ys IV – The Dawn of Ys powraca do korzeni i widoku z góry, oferując największą i najbardziej dopracowaną przygodę Adola na tej generacji sprzętu. Gra zachwyca rozmachem i jakością wykonania.

Przygodowe i Visual Novel

Bishoujo Senshi Sailor Moon pozwala fanom Czarodziejki z Księżyca przeżyć interaktywną przygodę z ich ulubionymi bohaterkami. Gra skupia się na dialogach i prostych mini-grach, wiernie oddając klimat anime.

Ginga Ojousama Densetsu Yuna to początek popularnej w Japonii serii o przygodach Yuny. Gra jest hybrydą przygodówki i visual novel z elementami turowych walk, oprawioną w estetykę science-fiction.

Ginga Ojousama Densetsu Yuna 2 rozwija pomysły z pierwszej części, oferując jeszcze więcej animacji, lepszą muzykę i bardziej rozbudowaną historię o międzygalaktycznych bohaterkach.

It Came from the Desert to unikalna produkcja inspirowana horrorami klasy B z lat 50. Gracz musi powstrzymać inwazję gigantycznych mrówek, łącząc zbieranie dowodów z elementami akcji.

J. B. Harold Murder Club to klasyczny kryminał, w którym jako detektyw musimy rozwiązać sprawę morderstwa poprzez przesłuchiwanie podejrzanych i analizę faktów. Gra wymaga cierpliwości i logicznego myślenia.

Loom to nietypowa przygodówka od LucasArts, w której zamiast używać przedmiotów, rzucamy czary za pomocą sekwencji dźwięków. Wersja CD oferuje pełny dubbing i orkiestrową muzykę.

Magical Dinosaur Tour to program edukacyjny połączony z elementami przygodowymi, pozwalający poznać fakty o dinozaurach w interaktywnej formie.

Private Eye Dol to detektywistyczna gra przygodowa w stylu anime, w której wcielamy się w młodą śledczą rozwiązującą skomplikowane zagadki w futurystycznym mieście.

Sherlock Holmes – Consulting Detective to jedna z pierwszych gier wykorzystujących technologię Full Motion Video (FMV). Gracz przegląda gazety, odwiedza lokacje i przesłuchuje świadków, by rozwiązać trzy sprawy kryminalne.

Sherlock Holmes – Consulting Detective – Volume 2 oferuje kolejny zestaw zagadek dla najsłynniejszego detektywa świata, utrzymując filmową formę prezentacji i wysoki poziom trudności dochodzeń.

Urusei Yatsura – Stay with You bazuje na kultowej mandze i anime autorstwa Rumiko Takahashi. To gra przygodowa typu „point and click” z dużą dawką humoru i charakterystycznym stylem graficznym.

Where in the World Is Carmen Sandiego to gra edukacyjno-detektywistyczna, w której ścigamy tytułową złodziejkę po całym globie, ucząc się przy tym geografii i historii.

Strategiczne i Logiczne

Bazaru De Gozaru No Game De Gozaru to zabawna gra logiczna, w której kierujemy ruchami małpki tak, aby dotarła do celu, unikając pułapek. Wymaga planowania i dobrego wyczucia czasu.

Bomberman – Panic Bomber (FAAT) miesza świat Bombermana z mechaniką gry logicznej typu „match-3”. Zamiast biegać po labiryncie, układamy spadające klocki, starając się wywołać reakcje łańcuchowe eksplozji.

Gain Ground SX to taktyczna gra akcji, w której musimy przeprowadzić grupę wojowników przez planszę pełną wrogów. Każda postać ma inne umiejętności, co wymaga strategicznego podejścia do każdego etapu.

Goetzendiener to unikalna gra strategiczno-logiczna z rzutu izometrycznego, w której kierujemy księżniczką próbującą uciec z mrocznego zamku, manipulując elementami otoczenia.

Lemmings to port słynnej gry logicznej, w której musimy przeprowadzić grupę bezmyślnych stworków przez najeżone pułapkami poziomy, nadając im odpowiednie role i zadania.

Lords of the Rising Sun łączy strategię osadzoną w feudalnej Japonii z elementami zręcznościowymi. Gracz zarządza swoimi wojskami na mapie, a kluczowe bitwy i wydarzenia rozgrywa osobiście.

Motteke Tamago to zwariowana gra akcji i strategii, w której kaczka musi zbierać jajka i doprowadzać wyklute pisklęta do mety, rywalizując z innymi postaciami na planszy.

Puyo Puyo CD Tsuu to jedna z najlepszych gier logicznych wszech czasów. Polega na łączeniu kolorowych żelek, a wersja CD dodaje do rozgrywki świetną muzykę i zabawne głosy postaci.

SimEarth – The Living Planet pozwala graczowi wcielić się w rolę boga zarządzającego całą planetą. Musimy dbać o klimat, atmosferę i ewolucję gatunków na przestrzeni miliardów lat.

Splash Lake to gra logiczna, w której wcielamy się w pingwina kującego lód pod stopami przeciwników. Celem jest sprawienie, aby wrogowie wpadli do wody, zanim oni dopadną nas.

Super Daisenryaku to zaawansowana strategia turowa osadzona w realiach współczesnego konfliktu zbrojnego. Gra oferuje ogromną liczbę jednostek i wymaga głębokiego planowania taktycznego.

Vasteel łączy strategię turową na mapie galaktyki z widowiskowymi bitwami mechów, które gracz może kontrolować osobiście w sekcjach zręcznościowych.

Gry Walki, Sportowe i Inne

Asuka 120% Maxima – Burning Fest. Maxima to dynamiczna bijatyka 2D z udziałem uczennic japońskich szkół. System walki jest niezwykle płynny i pozwala na efektowne kontrataki oraz długie kombinacje ciosów.

Buster Bros. (znane też jako Pang) to wciągająca gra zręcznościowa, w której niszczymy skaczące balony, dzieląc je na coraz mniejsze części, aż całkowicie znikną z planszy.

Camp California to gra zręcznościowa o letnim klimacie, w której wraz z postaciami Beach Boys wykonujemy różne zadania związane z kulturą surfingu i zabawą na plaży.

Fighting Street to konwersja pierwszej części Street Fightera. Choć system walki jest sztywny, gra ma wartość historyczną jako początek najsłynniejszej serii bijatyk na świecie.

Godzilla pozwala wcielić się w legendarnego potwora i walczyć z innymi wielkimi monstrami w niszczalnym środowisku miejskim. Gra oferuje zarówno tryb walki, jak i elementy przygodowe.

Jack Nicklaus Turbo Golf to realistyczna (jak na swoje czasy) symulacja golfa sygnowana nazwiskiem mistrza. Oferuje wiele pól oraz różne tryby rozgrywki dla fanów spokojnego sportu.

Kabuki Ittouryoudan (FAAT) to efektowna bijatyka 2D osadzona w japońskich klimatach z teatru Kabuki. Postacie są barwne, a ich ciosy specjalne widowiskowe i unikalne.

Rally Championship (FABT) to wyścigi rajdowe oferujące widok zza samochodu. Gracz musi zmierzyć się z różnymi nawierzchniami i warunkami pogodowymi, aby uzyskać jak najlepszy czas.

Riot Zone to klasyczna bijatyka chodzona (beat ’em up), w której policjanci ruszają na ulice, aby oczyścić miasto z gangów. Gra oferuje dużą dawkę adrenaliny i satysfakcjonujący system walki wręcz.

TV Show, The to interaktywny teleturniej, w którym gracz może sprawdzić swoją wiedzę i refleks, biorąc udział w wirtualnym programie telewizyjnym.

Yuu Yuu Hakusho – Yami Shoubu!! Ankoku Bujutsu-kai to bijatyka oparta na popularnym anime, skupiająca się na turnieju mrocznych sztuk walki. Gra oferuje postacie znane z serialu i ich charakterystyczne techniki.

---

.

Historia i specyfika PC Engine CD jako platformy dla innowacyjnych gier

PC Engine CD nie była zwykłym dodatkiem do konsoli – to rewolucyjne rozszerzenie, które w 1988 roku uczyniło PC Engine pierwszą domową konsolą z wsparciem dla CD-ROM. NEC, w partnerstwie z Hudson Soft, postawiło na hybrydowy design: bazowa jednostka PC Engine opierała się na procesorze HuC6280 (wariant 8-bitowego 6502 z dodatkowymi funkcjami), taktowanym zegarem 7,16 MHz, wspieranym przez układ graficzny HuC6260 generujący do 482 linii pionowych i 256 kolorów na palecie 512. Dodatek CD-ROM, podłączany z tyłu konsoli, wprowadzał napęd o prędkości 1x, co w tamtych czasach oznaczało rewolucję w pojemności – dyski mieściły nawet 540 MB danych, pozwalając na gry z FMV (full-motion video), redbook audio i złożonymi narracjami.

Ta platforma dominowała głównie na rynku japońskim, gdzie sprzedano ponad 6 milionów jednostek PC Engine w różnych wariantach, w tym CD. W USA, pod marką TurboGrafx-CD, miała mniejszy sukces z powodu opóźnionego debiutu w 1990 roku i konkurencji z Sega CD. Ciekawostką jest, że Hudson Soft, jako wydawca wielu tytułów, eksperymentowało z hybrydowymi mediami: niektóre gry, jak Necessaire, łączyły kartridż z CD dla lepszej wydajności ładowania. Społeczność fanów, w tym grupy jak Magic Engine Engine, odkryły niuanse emulacji, takie jak obsługa ADPCM dla dźwięku (8-bitowy sampling do 13 kHz), co czyniło ścieżki muzyczne bardziej immersyjnymi niż w cartridge’ach. Dziś, dzięki projektom open-source jak Mednafen, gracze odtwarzają te tytuły na PC, zachowując oryginalny feeling pixel artu i chiptune’ów ewoluujących w kierunku CD-quality audio.

Jednak prawdziwa magia PC Engine CD tkwi w bibliotece ponad 300 gier CD-ROM, z których wiele nigdy nie doczekało się oficjalnych portów poza Japonią. To era, gdy deweloperzy jak Konami czy Falcom wykorzystywali nośnik do tworzenia doświadczeń narracyjnych, niedostępnych na 8/16-bitowych rywalach. W tym artykule skupimy się na liście najlepszych tytułów, wyselekcjonowanych na podstawie ocen krytyków (np. z Famitsu), popularności w społeczności (fora jak PCEngineFans) i odkryć fanów, takich jak ukryte endingi czy speedruny. Wybraliśmy gry reprezentujące gatunki: shoot’em upy, RPG, przygodówki i platformery, z naciskiem na te, które definiowały platformę.

Shoot’em upy – dynamiczne space opery na CD z epickimi bossami

Gatunek shoot’em upów (znany też jako shmups) kwitł na PC Engine CD dzięki szybkiemu hardware’owi i pojemności dysków, pozwalającej na dłuższe poziomy i bogatsze tła parallax scrolling. Jedną z absolutnych perełek jest Gate of Thunder (1992, Hudson Soft), pierwszy tytuł launchowy dla dodatku CD. Gra, zaprojektowana przez Masayoshi Takanakę, łączy pionowy scrolling z elementami RPG – gracz steruje statkiem w postapokaliptycznym świecie, walcząc z mechanoidami. Co wyróżnia ten shmup? Pełna ścieżka CD-audio autorstwa Mieko Ishikawa, z motywami orkiestrowymi, które brzmią jak soundtrack z anime. Ciekawostka z społeczności: fani na Reddit odkryli, że gra ma ukryty tryb “hard” aktywowany cheat code’em (przytrzymaj I+II+Run+Select na tytule), zwiększający prędkość o 20%. Grafika wykorzystuje sprite’y o rozdzielczości 256×239, z bossami zajmującymi cały ekran, co testuje limity VDP (Video Display Processor). Sprzedała się w 100 tysiącach egzemplarzy w Japonii, a jej port na Virtual Console w 2007 roku przyciągnął nowe pokolenie.

Kolejnym klasykiem jest R-Type (1988, Irem, wersja CD z 1991), adaptacja arcade’owego hitu z ulepszonym soundem i dodatkowymi poziomami. W przeciwieństwie do kartridżowej wersji, edycja CD dodaje cutsceny FMV i voice acting, czyniąc inwazję Bydo bardziej kinową. Niuans techniczny: gra używa HuCARD hybrydowego z CD dla seamless loading, minimalizując przestoje – coś, co eksperci z PC Engine dev scene chwalą za optymalizację. Społeczność speedrunnerów, jak na kanałach YouTube (np. rzbc1), ustanowiła rekordy poniżej 10 minut, eksploatując “force pod” – modularną broń, która ewoluuje w zależności od pick-upów. Soldier Blade (1992, Hudson) to kolejny shmup, ale z horyzontalnym scrollingiem i power-upami w stylu Gradius. Jego CD-wersja wprowadza branching paths, odkryte przez fanów poprzez data mining ROM-ów, co dodaje replayability. Te tytuły pokazują, jak PC Engine CD podnosił poprzeczkę dla gatunku, oferując hybrydę arcade’owej precyzji z domową immersją.

Nie można pominąć Super Star Soldier (1992, Compile), sequela serii Star Soldier. Gra wyróżnia się systemem “option” – satelitami kopiującymi ruchy gracza – i boss rush mode’em na CD, z animacjami sprite’ów animowanymi klatka po klatce. Oficjalne dane z Hudson Soft wskazują na sprzedaż 50 tysięcy kopii, ale undergroundowa scena modderska dodała fanowskie lokalizacje, czyniąc ją dostępną poza Japonią. W sumie, shoot’em upy na tej platformie to lekcja w ewolucji gatunku, gdzie CD-ROM pozwoliło na eksperymenty z narracją, jak w Image Fight (Irem, 1988 CD), z voice-overami opisującymi fabułę.

RPG i action-RPG – epickie sagi z głęboką fabułą i eksploracją

PC Engine CD słynęła z RPG, gdzie nośnik CD umożliwiał rozbudowane światy i dialogi. Na czele stoi Ys I & II (1989/1990, Nihon Falcom, kompilacja CD z 1990), duologia action-RPG z perspektywy izometrycznej. Bohater, Adol Christin, wędruje po krainie Esterii, walcząc z potworami w czasie rzeczywistym – system bump combat, gdzie atak następuje po kontakcie z wrogiem, był rewolucyjny. Wersja CD dodaje pełne voice acting (japońskie seiyuu jak Yumi Touma) i cutsceny, co czyni historię o klątwie i demonach bardziej angażującą. Ciekawostka: społeczność na Falcom forums odkryła, że gra ma ukryte easter eggi, jak alternatywne endingi po zebraniu wszystkich magicznych ksiąg. Hardware’owo, wykorzystuje 64 KB RAM CD dla save’ów, co było nowością. Sprzedaż przekroczyła 200 tysięcy, a remake’i na nowsze platformy (np. PSP) czerpią z tej edycji.

Innym arcydziełem jest Lands of Lore: The Throne of Chaos – wait, nie, to PC; na PC Engine CD to Tengai Makyou: Ziria (1989, Hudson Soft), pierwsza gra RPG na CD-ROM ever. Część serii Far East of Eden, to satyryczna epopeja samurajska w alternatywnej Japonii, z elementami visual novel. Gracz jako Jiro Akikage eksploruje świat pełen humoru i erotyki (wersja dla dorosłych), z systemem turowych walk i party management. CD pozwala na 90-minutowy soundtrack z wokalem, skomponowany przez Yuzo Koshiro. Niuans od ekspertów: gra używa customowego silnika Hudson dla proceduralnej generacji lochów, co fani analizowali w disassemblingu kodu. Oficjalnie, Famitsu dało jej 32/40, a społeczność odkryła debug mode z nieskończonymi HP. To tytuł definiujący “jRPG” z wpływami anime.

Grand Master (1990, NCS) to lesser-known gem, action-RPG z mechami w cyberpunkowym settingu. CD-wersja dodaje FMV sekwencje bitew, a gracze na forach jak Hardcore Gaming 101 chwalą jej bossów z multi-phase atakami. Dla fanów deeper lore, seria Dragon Slayer (Falcom) miała CD ports, jak Xak I & II, z pixel artem detaliowanym na 16 kolorach per sprite.

Przygodówki i platformery – narracyjne perły z horrorem i akcją

W kategorii przygodówek, Snatcher (1988/1992 CD, Konami) to cyberpunkowy thriller Hideo Kojimy, prekursor Metal Gear. Gracz jako Gillian Seed poluje na bio-droidy w Neo Kobe, w mieszance point-and-click z detektywistyką. CD-ROM błyszczy tu pełnym voice actingiem (w tym Tomokazu Seki) i FMV cutscenami, trwającymi łącznie 30 minut. Ciekawostka: wersja CD ma cenzurowane sceny erotyczne w porównaniu do MSX2 oryginału, ale fani odtworzyli je via patches. Hardware: gra ładuje assety dynamicznie, minimalizując wait times. Kojima w wywiadach dla Famitsu chwalił PC Engine za “filmowe” możliwości. Społeczność speedrunerska ustanowiła rekordy poniżej 4 godzin, eksploatując quick-time events.

Castlevania: Rondo of Blood (znane też jako Akumajou Dracula X, 1993, Konami) to platformer z horrorem, subwertujący gatunek non-linear level designem. Richter Belmont walczy z Draculą w gotyckim zamku, z bossami jak Medusa czy Death. CD dodaje anime cutsceny i alternate paths, odkryte przez graczy – np. ratowanie Marii prowadzi do hidden ending. Dźwięk: redbook CD z orkiestrowymi remiksami klasyków serii. Oficjalne dane: ponad 150 tysięcy sprzedanych, a port na Saturna bazuje na tej wersji. Fanowie na Twitchu analizują sprite collisions, chwaląc precyzję whip combatu.

Splatterhouse (1990 CD, Namco) to krwawy beat’em up z survival horrorem, inspirowany filmami jak Evil Dead. Rick Taylor w masce walczy z potworami w opuszczonej willi, z gore efektami pixelowanymi na 9-bit palette. CD-wersja ma voice grunts i dynamiczny soundtrack, a ciekawostka: hidden stage z bossem “zombie baby” została odkryta przez data miners w 2010. To gra kontrowersyjna za violence, ale ikoniczna dla ery.

Valis III (1991, Telenet Japan) to anime-style action-platformer z eroge elementami, gdzie Yuko walczy z demonami w dream world. CD dodaje full-motion intros i endings z seiyuu, czyniąc narrację bardziej osobistą.

Dziedzictwo PC Engine CD – dlaczego te gry nadal inspirują

PC Engine CD, mimo niszowego statusu, ukształtowała gaming: od pionierskich FMV po hybrydowe media, wpłynęła na Sega CD i PlayStation. Społeczność, via projekty jak PCE Tools, emuluje i remasteruje te tytuły, odkrywając np. unused assets w ROM-ach Tengai Makyou. Dziś, na aukcjach eBay, kompletne zestawy kosztują setki dolarów, ale freeware emulatory jak RetroArch pozwalają każdemu doświadczyć magii. Jeśli jesteś kolekcjonerem, szukaj japońskich oryginałów dla autentycznego doświadczenia – te gry to nie tylko retro, to fundament nowoczesnego gamingu. Zachęcam do uruchomienia emulatora i zanurzenia się w ten świat; nostalgia czeka!

Retro na Depak: Gry Retro – Listy Największych Hitów

---

DEPAK informuje: Artykuł (w szczególności treści i obrazy) powstał w całości lub w części przy udziale sztucznej inteligencji (AI). Niektóre informacje mogą być niepełne lub nieścisłe oraz zawierać błędy i/lub przekłamania. Publikowane treści mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią porady w szczególności porady prawnej, medycznej ani finansowej. Artykuły sponsorowane i gościnne są przygotowywane przez zewnętrznych autorów i partnerów. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za aktualność, poprawność ani skutki zastosowania się do przedstawionych informacji. W przypadku decyzji dotyczących zdrowia, prawa lub finansów należy skonsultować się z odpowiednim specjalistą.</i

---